ادّعا بر زيان او شده ، سخن گفته است و اين كه بر عهدهء شخص مدّعا عليه است كه اگر ادّعاى طرف حق بود خواسته او را برآورد و حق او را بپردازد و ستم روا ندارد كه خداوند در كمين ستمكاران است . و اوست كه ميان بندگانش به حق داورى مىكند ، و اگر هم ادّعاى او باطل است بايد از باب ادب با او مدارا كند و نصيحت كند و به ياد عالم آخرت بيندازد ، مبادا با درشتى و تندى با او روبرو شود كه شايد اين روش جلو گمراهى او را بگيرد و از ادّعاى بيهودهء خود دست بردارد . ( 1 ) 38 - حق كسى كه تو بر او ادّعا دارى « و أما حق الخصم المدعى عليه ، فإن كان ما تدعيه حقا اجملت في مقاولته به مخرج الدعوى ، فإن للدعوى غلظة في سمع المدعى عليه ، و قصدت قصد حجتك بالرفق ، و امهل المهلة ، و أبين البيان ، و ألطف اللطف ، و لم تتشاغل من حجتك بمنازعته بالقيل و القال فتذهب عنك حجتك ، و لا يكون لك في ذلك درك ، و لا قوة إلا باللّه . . . » « اما حق كسى كه تو ادّعايى بر او دارى ، آن است كه اگر حرفت درست است ، در گفتگوى با او براى يكسره شدن مطلب ، سخن خوب بگويى زيرا كه دعوى ، كوبندهء گوش طرف است ، و دليلت را با نرمش مطرح كن و به طرف فرصت بده و سخن را واضح بگو و با لطف و خوش‌رويى برخورد كن و به دليل ستيز با او ، عوض دليل و برهان به جنجال رو مياور كه فرصت برهان را از دست مىدهى و جبران‌پذير نخواهد بود ، و هيچ قدرتى جز به خدا نيست . » امام عليه السّلام به حال كسى كه صاحب ادّعاست نگريسته ، مىفرمايد اگر او در ادّعاى خود به حق است ، بايد از سخنان تند با خصم خود دورى كند و با وى سخنان خوب و با لطف بگويد و از جنجال اجتناب كند كه هيچ دردى را دوا نمىكند و باعث بازگرداندن حقى نمىشود بلكه چه بسا دليل و برهان او را از